ทำอย่างไรเป็นโรคเบาหวานแล้วจะไม่เกิดโรคหัวใจขาดเลือด
น.พ.ชัยชาญ ดีโรจนวงศ์
หน่วยโรคเบาหวานและต่อมไร้ท่อ
โรงพยาบาลราชวิถี
กระทรวงสาธารณสุข

ผู้ป่วยเบาหวานจะมีอายุสั้นกว่าคนที่ไม่เป็นเบาหวานเฉลี่ยประมาณ 10-15 ปี สาเหตุการเสียชีวิตที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้ป่วยเบาหวานคือ หัวใจวายหรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจากหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจตีบตัน

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจขาดเลือดได้แก่ การสูบบุหรี่ ประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ การไม่ออกกำลังกาย ไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง โรคอ้วนและเบาหวาน ผู้ป่วยเบาหวานมีโอกาสเป็นโรคหัวใจขาดเลือดมากกว่าคนที่ไม่เป็นเบาหวานถึง 2-3 เท่า เนื่องจากผู้ป่วยเบาหวานมีปัจจัยเสี่ยงมากมายในการเกิดโรคดังกล่าว โรคเบาหวานทำให้ไขมันในเลือดผิดปกติคือ มีผลทำให้ระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงและระดับเอช-ดี-แอล โคเลสเตอรอล (โคเลสเตอรอลชนิดดี) ในเลือดต่ำ โรคเบาหวานมีความสัมพันธ์กับโรคความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยเบาหวานจะมีความดันโลหิตสูงมากกว่าคนที่ไม่เป็นเบาหวานถึง 2 เท่า โดยเฉพาะถ้าเป็นเบาหวานลงไตแล้วจะพบความดันโลหิตสูงได้บ่อยมาก นอกจากนี้ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเองก็มีผลทำให้หลอดเลือดแดงตีบตันได้

ผู้ป่วยเบาหวานจะป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากโรคหัวใจขาดเลือดได้โดย ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ ถ้าสูบบุหรี่อยู่ต้องเลิกโดยเด็ดขาด ควบคุมอาหาร โดยเลือกรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลน้อยๆ งดเครื่องดื่มที่มีรสหวานและของหวาน ควบคุมปริมาณอาหารประเภทแป้ง เช่น ข้าว ก๋วยเตี๋ยวไม่ให้มากเกินไป ข้าวกล้องมีผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มน้อยกว่าข้าวขาว

หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เช่น ขาหมู หนังสัตว์ เครื่องใน หอยนางรม ไข่แดงเป็นต้น ควรรับประทานอาหารประเภทผักและถั่วให้มาก และรับประทานผลไม้พอประมาณ หลีกเลี่ยงอาหารรสเค็มถ้ามีความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ควรรับประทานยาตามที่แพทย์แนะนำอย่างสม่ำเสมอ ผู้ป่วยเบาหวานควรมีระดับไขมัน แอล-ดี-แอล โคเลสเตอรอล (โคเลสเตอรอลชนิดร้าย) น้อยกว่า 100 มก/ดล. ระดับไตรกลีเซอไรด์น้อยกว่า 150 มก./ดล. และระดับ เอช-ดี-แอล โคเลสเตอรอลมากกว่า 40 มก./ดล. ความดันโลหิตควรควบคุมให้น้อยกว่า 130/80 มม.ปรอท ระดับน้ำตาลในเลือดขณะงดอาหารควรจะน้อยกว่า 120 มก./ดล. และ น้ำตาลเฉลี่ยหรือน้ำตาลสะลมในเลือด ( ฮีโมโกลบิน เอ-วัน-ซี ) ควรน้อยกว่า 7.0% ผู้ป่วยบางรายที่มีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างอาจจะต้องรับประทานแอสไพรินขนาดเล็กร่วมด้วยเพื่อป้องกัน
การเกิดโรคหัวใจขาดเลือด

จะเห็นว่าโรคหัวใจขาดเลือดในผู้ป่วยเบาหวานป้องกันได้ถ้าเคร่งครัดต่อการปฏิบัติตัวต่อสุขภาพดังที่กล่าวข้างต้นนี้ และในอนาคตผู้ป่วยเบาหวานจะเป็นโรคหัวใจขาดเลือดน้อยลง